# Aynı tahmin, üç farklı sonuç

Bir ekip toplantısında yönergeyi anlamayan kurgusal kişi açıklama istiyor. A, B ve C bu durumun üç ayrı olası kaydıdır; art arda yapılmış üç deneme değildir. İlk tahmin üçünde de değişmez: Açıklama istersem kişi “Bunu bilmen gerekirdi” diyecek.

Önce her kaydı okuyup kendi yorumunu yap: Tahmin hakkında ne biliyoruz, neyi bilmiyoruz? Ardından gözlem, sınırlı yorum, bilinmeyen ve süpervizyon sorusu başlıklarındaki örnek okumayla karşılaştır.

Bu özgün eğitim örnekleri gerçek bir kişiye veya model yanıtına dayanmaz; ürün başarısı, klinik doğruluk veya tedavi etkinliği testi değildir. Bir kişiye uygulanacak deney ya da maruz bırakma protokolü sunmaz.

## A — Açıklama geldi, korkulan cümle söylenmedi

Kayıt: Kişi “Hangi adımı kastettiğini tekrar açıklar mısın?” diye sordu. Karşısındaki “İlk iki satırı tamamlamanı istiyorum” dedi ve yönergeyi yeniden anlattı. “Bunu bilmen gerekirdi” cümlesini söylemedi.

Gözlem: Açıklama talebine bir açıklamayla karşılık verildi; beklenen cümle bu olayda söylenmedi.

Sınırlı yorum: Bu kayıt, belirlenen sözlü tepkinin bu olayda gerçekleşmediğini destekler. “Kimse beni yetersiz bulmaz” sonucunu desteklemez.

Bilinmeyen: Karşıdaki kişinin içinden ne geçirdiği ve başka bir olayda nasıl yanıt vereceği bilinmiyor.

Süpervizyon sorusu: Beklenen cümlenin bu olayda söylenmemesini, başkalarının düşünceleri hakkında genelleme yapmadan nasıl ele alabilirim?

## B — Korkulan cümle gerçekten söylendi

Kayıt: Kişi “Hangi adımı kastettiğini tekrar açıklar mısın?” diye sordu. Karşısındaki “Bunu bilmen gerekirdi” dedi. Konuşmanın devamı kaydedilmedi.

Gözlem: Açıklama talebinden sonra tahminde belirtilen cümle söylendi.

Sınırlı yorum: Beklenen sözlü tepki bu olayda gerçekleşti. Bunu “aslında olmadı” diye yeniden yazmak da herkesten aynı yanıtı beklemek de bu kaydın ötesine geçer.

Bilinmeyen: Cümlenin hangi niyetle söylendiği, konuşmanın nasıl devam ettiği ve başka kişilerin tepkisi bilinmiyor.

Süpervizyon sorusu: Gerçekleşen bu tepkiyi kabul edip tek olaydan genel bir sonuca sıçramadan danışanla nasıl inceleyebilirim?

## C — Sözlü yanıt kaydedilmedi

Kayıt: Kişi “Hangi adımı kastettiğini tekrar açıklar mısın?” diye sordu. Karşısındakinin başını başka yöne çevirdiği kaydedildi. Ne söylediğine ilişkin kayıt yok.

Gözlem: Başını çevirmesi kaydedildi; sözlü yanıtın ne olduğu kaydedilmedi.

Sınırlı yorum: Bu hareket, beklenen cümlenin söylendiğini ya da söylenmediğini göstermez. Kayıt, tahminin bu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğine karar vermek için yetersizdir.

Bilinmeyen: Kişinin bir yanıt verip vermediği, varsa ne söylediği ve ne düşündüğü bu kayıttan bilinmiyor.

Süpervizyon sorusu: Belirsizliği bir sonuca zorlamadan, gözlenen hareketi ve eksik bilgiyi nasıl ayrı tutabiliriz?

Kaynak: Beck Institute — İşbirlikçi ampirizm ve düşünceleri değerlendirme

https://beckinstitute.org/blog/why-cbt-therapists-dont-challenge-clients-cognitions-and-why-it-matters/

Senaryolar SüpervizAI tarafından bu alıştırma için yazıldı; kaynak bu örnekleri doğrulamaz.